“Mag ik dit zomaar plaatsen?” Het is de vraag die bij een nieuw tuinhek het vaakst gesteld wordt, en niet zonder reden: er zijn wel degelijk regels voor de hoogte van erfafscheidingen. Het goede nieuws is dat die regels overzichtelijk zijn en dat de meeste tuinhekken er ruimschoots binnen vallen. In dit artikel lees je in hoofdlijnen hoe het zit – en waarom je toch altijd even bij je gemeente moet kijken.

De hoofdregel: één meter, of twee meter achter de voorgevel

Landelijk geldt in grote lijnen het volgende. Een erfafscheiding tot ongeveer een meter hoog mag vrijwel overal op je perceel zonder vergunning. Wil je hoger – tot zo’n twee meter – dan mag dat vergunningvrij als het hek een flink stuk achter de voorgevelrooilijn staat en niet direct langs openbaar toegankelijk gebied ligt.

Praktisch vertaald: in je achtertuin mag je meestal tot twee meter, in je voortuin blijf je bij een meter. Dat verklaart meteen waarom je in vrijwel elke straat lage hekjes voor de deur ziet en hogere afscheidingen achter het huis.

Het omgevingsplan kan strenger zijn

Hier komt de belangrijkste nuance. Bovenop de landelijke regels heeft elke gemeente een eigen omgevingsplan, en daarin kunnen aanvullende bepalingen staan over hoogte, materiaal en zelfs kleur. In een beschermd dorpsgezicht, bij een monument of in een wijk met welstandsregels kan er meer gelden dan de hoofdregel.

Bel of mail dus even met de gemeente voordat je bestelt. Het kost je een kwartier, en het voorkomt de vervelende situatie waarin je een geplaatst hek weer moet verlagen. Vraag daarbij ook expliciet naar de definitie van de voorgevelrooilijn bij hoekwoningen, want daar zit vaak verwarring.

Hoekwoningen: let op de tweede straatzijde

Bij een hoekwoning grenst je zijtuin aan de openbare weg. Die zijde wordt in veel gemeenten behandeld als een voorzijde, waardoor de lagere hoogtegrens geldt over de volle lengte van je zijtuin. Dat is voor bewoners regelmatig een onaangename verrassing.

De praktische oplossing die vaak wél is toegestaan: een lager hek combineren met een haag erachter. Groen wordt in veel omgevingsplannen niet als bouwwerk gezien, waardoor je toch beschutting krijgt zonder de hoogteregels te overtreden.

• Voortuin: houd rekening met ongeveer een meter
• Achtertuin: doorgaans tot ongeveer twee meter vergunningvrij
• Hoekwoning: de zijstraat telt vaak als voorzijde
• Beschermd stadsgezicht of monument: bijna altijd extra regels
• Meet de hoogte vanaf het maaiveld naast het hek
• Bij twijfel: even navragen bij de gemeente

En de buren?

Naast de regels van de gemeente speelt het burenrecht. In het Burgerlijk Wetboek is geregeld dat buren gezamenlijk recht hebben op een scheidsmuur van een bepaalde hoogte op de erfgrens, tenzij plaatselijke gewoonte of een verordening anders bepaalt. In de praktijk betekent dat vooral: een afscheiding pal op de erfgrens regel je samen.

Zet je het hek volledig op je eigen grond, dan heb je die instemming formeel niet nodig, maar is een gesprek vooraf nog steeds verstandig. Een eenvoudige, neutrale uitvoering maakt dat gesprek meestal een stuk makkelijker; zie basis hekwerk kopen. Over de kosten- en overlegkant schrijven we uitgebreider in een apart artikel in deze reeks.

Hoogte en prijs hangen samen

Een hoger hek is meer dan alleen meer materiaal. Bij toenemende hoogte neemt de windbelasting toe, waardoor je zwaardere palen nodig hebt en dieper moet funderen. De sprong van een meter naar anderhalve meter kost daardoor meer dan je op basis van de meterprijs zou verwachten.

Kies dus niet automatisch voor het hoogste dat mag. Bepaal wat je hek moet doen en kies de laagste hoogte die dat oplevert. Meer over die afweging lees je in ons artikel over het kiezen van goedkoop tuinhekwerk, en over de kostenopbouw in hoeveel kost een hekwerk per meter.

Waar meet je vanaf?

De hoogte wordt gemeten vanaf het aansluitende maaiveld. Ligt jouw tuin hoger dan die van de buren of dan het trottoir, dan wordt er in de regel gemeten vanaf het hoogste aansluitende punt. Bij een talud of een keermuur wordt dat snel ingewikkeld; laat dat in dat geval bevestigen door de gemeente voordat je bestelt.

Houd er ook rekening mee dat bestrating of grind dat je later aanbrengt de effectieve hoogte verlaagt. Kies je hoogte dus op basis van de eindsituatie, niet op de situatie tijdens de aanleg. Welke standaardhoogtes leverbaar zijn, zie je bij het aanbod goedkoop tuinhekwerk.

Samengevat

Tot ongeveer een meter mag vrijwel overal; tot ongeveer twee meter mag doorgaans achter de voorgevelrooilijn en niet direct langs openbaar gebied. Het omgevingsplan van je gemeente kan strenger zijn, hoekwoningen hebben vaak twee voorzijdes, en de hoogte wordt gemeten vanaf het aansluitende maaiveld. Check het even bij de gemeente, kies daarna de laagste hoogte die je doel bereikt – dat scheelt in vergunningen én in geld.